
Książka: "Władze PRL wobec ks. E. Frankowskiego"


Nakładem Wydawnictwa Diecezjalnego w Sandomierzu ukazała się książka ks. Bogdana Stanaszka pt. "Zdecydowany przeciwnik ustroju... Władze PRL wobec ks. Edwarda Frankowskiego".
Sława, jaką Stalowa Wola zyskała w Polsce w latach osiemdziesiątych ubiegłego już wieku, wiązała się z działalnością ks. Edwarda Frankowskiego, dziś biskupa, a wówczas "nielegalnego proboszcza nielegalnej parafii" pw. Matki Bożej Królowej Polski, który okazał poparcie robotnikom z miejscowej huty, domagającym się przywrócenia swobód obywatelskich i reaktywowania "Solidarności". Nie ulega wątpliwości, że bez determinacji robotników i bez ks. Frankowskiego "zdecydowanego przeciwnika ustroju i władz PRL" (ocena sformułowana przez komunistów w 1988 r.) ośrodek ten nie mógłby tak mocno zaistnieć na opozycyjnej mapie Polski.
Inicjatywy podejmowane przez ks. Frankowskiego opisywane na kartach książki ukazywane są ze specyficznej perspektywy. To spojrzenie z pozycji władz państwowych. Książka powstała ze strzępów akt, które pozostały po byłej Służbie Bezpieczeństwa, administracji do spraw wyznań oraz Komitecie Wojewódzkim PZPR w Tarnobrzegu. Dokumentację tę, zwłaszcza wytworzoną przez bezpiekę, niszczono masowo na przełomie 1989 i 1990 r., by ukryć ślady bezprawnej działalności. Informacje zaczerpnięte z archiwów uzupełniano fragmentami wspomnień i relacji. Opisane w książce wydarzenia dają wyobrażenie o skali działań represyjnych podjętych przez władze państwowe wobec Kościoła.
Koleje życia bpa Edwarda Frankowskiego ukazano w porządku chronologicznym, rozpoczynając od czasu jego przybycia do kaplicy w Chyłach (dzielnica Stalowej Woli) w 1967 r. Mówi o tym rozdział zatytułowany: trudne początki. Kolejny, obszerniejszy dokumentuje inicjatywy podejmowane, "gdy rodziła się 'Solidarność'" zasadniczo obejmuje lata 1980 i 1981 r. Dwa ostatnie (próba sił i decydujące stracie) ukazują przebieg konfliktu między duszpasterzem i wspierającymi go parafianami a komunistyczną władzą. Kto był w tych zmaganiach ofiarą, kto katem; kto wygrał, kto stracił? Odpowiedź bez trudu odnajdzie Czytelnik po zapoznaniu się z przytoczoną dokumentacją.
Ks. prof. dr hab. Bogdan Stanaszek, od wielu lat zajmuje się dziejami Kościoła w PRL. Był członkiem Komisji Historycznej Konferencji Episkopatu Polski, powołanej do zbadania dokumentów SB dotyczących Kościoła. Obecnie jest pracownikiem naukowym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Opublikował m.in.: "Usunąć biskupa! Władze PRL wobec ordynariusza diecezji sandomierskiej Jana Kantego Lorka", Sandomierz 2004; "Diecezja sandomierska w powojennej rzeczywistości politycznej 1945-1967", t. 1, "Problematyka personalno-organizacyjna"; t. 2, "Duszpasterstwo i laicyzacja życia społecznego", Sandomierz 2006; "Wrogo ustosunkowany do naszego państwa. Biskup Piotr Gołębiowski w dokumentach komunistycznej bezpieki i władz wyznaniowych", Sandomierz 2006; "Kryptonim Wisła. Służba Bezpieczeństwa wobec obchodów Milenium Chrztu Polski w Sandomierzu", Lublin 2007.