S. mgr lic. Halina Klara Radczak
Spotkania formacyjne sióstr zakonnych z diecezji sandomierskiej
Zakonnicy są obowiązani przez całe życie kontynuować gorliwie swoją formację. Głównym jej celem jest przygotowanie zakonnika do całkowitego poświęcenia się Bogu przez naśladowanie Chrystusa w służbie misji. Człowiek odpowiadając na dar Bożego wezwania musi troszczyć się o nieustanny rozwój swego powołania1. Proces formacyjny nie sprowadza się do wstępnego etapu drogi, ponieważ ze względu na ograniczenia ludzkiej natury, osoba konsekrowana nigdy nie będzie mogła stwierdzić, że w pełni ukształtowała w sobie nowego człowieka. Formacja stała jest wymogiem wynikającym z samej natury konsekracji zakonnej. Formacja, aby była pełna, musi obejmować wszystkie dziedziny życia chrześcijańskiego i konsekrowanego. Powinna więc być systematyczna, duchowa i apostolska, naukowa i praktyczna2. Ojciec Święty w Adhortacji Apostolskiej o życiu konsekrowanym "Vita consecrata" przypomina, że należy dawać osobom konsekrowanym szansę nieustannego pogłębiania wierności wobec charyzmatu i misji własnego Instytutu. Podkreśla też, że jest rzeczą bardzo ważną, aby każdy instytut zawarł w swojej ratio institutionis określenie programu formacji stałej, której głównym celem będzie wspomaganie rozwoju każdej osoby konsekrowanej przez cały okres jej życia3.
Każdy instytut troszczy się o formację duchową i intelektualną swoich członków. Niezależnie jednak od tego (formacji permanentnej prowadzonej w poszczególnym instytucie), troska o formację osób konsekrowanych ma miejsce również w wymiarze diecezjalnym, a także i ponad diecezjalnym (organizowana przez Konferencje Przełożonych Wyższych). Osoby konsekrowane odgrywają doniosła rolę wewnątrz Kościołów partykularnych. "Diecezja, w której zabrakłoby życia konsekrowanego nie tylko zostałaby pozbawiona licznych darów duchowych, miejsc służących poszukiwaniu Boga, specyficznych rodzajów apostolstwa i form duszpasterstwa, ale mogłaby też w znacznej mierze utracić ducha misyjnego, jaki znamionuje większość instytutów"4. Poza tym: "Poczucie kościelnej komunii podtrzymuje i umacnia braterskie więzi duchowe i wzajemną współpracę między różnymi instytutami życia konsekrowanego i stowarzyszeniami życia apostolskiego. Jest naturalne, że osoby połączone wspólnym pragnieniem naśladowania Chrystusa i ożywiane przez tego samego Ducha ukazują w sposób widzialny, niby latorośle jednego krzewu, pełnię Ewangelii miłości"5. Święty Bernard z Clairvaux często podkreślał, że wszyscy potrzebujemy siebie nawzajem; duchowe dobro, którego nie posiadamy otrzymujemy od innych. Potrzeba formacji zakonnej w wymiarze diecezjalnym ma swoje odbicie również w ustawodawstwie Kościoła Sandomierskiego. Drugi Synod Diecezji Sandomierskiej, w trosce o stały i systematyczny rozwój duchowy osób konsekrowanych, zaleca stałą formację sióstr zakonnych poprzez udział w dniach skupienia i innych spotkaniach formacyjnych i dokształcających, organizowanych przez Kurię Diecezjalną6.
Na stałe do kalendarza duszpasterskiego naszej Diecezji weszła praktyka comiesięcznych spotkań formacyjnych dla sióstr zakonnych. Na program każdego spotkania składa się wykład, konferencja ascetyczna, adoracja Najświętszego Sakramentu i Msza Święta z homilią. Zawsze jest też czas przewidziany na modlitwę indywidualną i możliwość skorzystania z Sakramentu Pokuty i Pojednania. Przy ciastku i herbacie podawane są informacje i komunikaty z życia Diecezji. Jest to też czas na zapytania, wymianę doświadczeń oraz rekreację i radosne bycie razem. Tematyka tych spotkań jest corocznie proponowana przez Konsultę Konferencji Wyższych Przełożonych Żeńskich Zgromadzeń Zakonnych w Polsce. W tym roku pastoralnym7 (2003/2004) były one związane, z racji 25 - lecia Pontyfikatu, z Osobą Ojca Świętego Jana Pawła II i Jego nauczaniem, skierowanym szczególnie do osób konsekrowanych. Podczas kolejnych spotkań podejmowana była właśnie ta tematyka. Począwszy od września, omówione zostały: encyklika o Eucharystii "Ecclesia de Eucharistia", tematy związane z Rokiem Różańca Świętego, Papież - Człowiek modlitwy i cierpienia, Jan Paweł II - Apostoł naszych czasów, Jego fascynacja świętymi, m.in. św. Franciszkiem z Asyżu i bł. M. Teresą z Kalkuty. Podczas grudniowego zjazdu miało miejsce spotkanie opłatkowe, a tematyka konferencji i homilii skoncentrowana była wokół zagadnienia chrześcijańskiej radości. Jedno ze spotkań (październikowe) poświęcone było w całości tematyce misyjnej.
Tegoroczne spotkania formacyjne sióstr, pod kierownictwem nowego Dyrektora Wydziału Kurii Diecezjalnej ds. Instytutów Życia Konsekrowanego, Ks. dra Leona Siweckiego, miały też mocniejszy akcent intelektualny. Ksiądz Dyrektor przeprowadził cykl wykładów z chrystologii i - w związku z omawianiem najnowszej encykliki o Eucharystii - przypomniał Siostrom podstawowe wiadomości z Traktatu o Eucharystii. Konferencje duchowe i ascetyczne głosili zapraszani prelegenci, a byli nimi, oprócz Księdza Dyrektora, ks. Jan Tokarski, misjonarz z Czadu, przebywający obecnie na urlopie zdrowotnym, ks. Dariusz Bęc, ojciec duchowny z Sandomierskiego Wyższego Seminarium Duchownego, ks. Andrzej Jakóbczak, liturgista i notariusz Kurii Diecezjalnej, O. Jan Tandek OFMCap, Gwardian z Rozwadowa, O. Stanisław Górni OFM, Gwardian z Opatowa i O. Bernard Briks OMI, Superior ze Świętego Krzyża.
W historię tegorocznych spotkań diecezjalnych sióstr wpisało się zupełnie nowe doświadczenie z obszaru pracy duszpasterskiej. Komisja Konferencji Episkopatu Polski ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego, której przewodniczy J. E. Ksiądz Biskup Andrzej Dzięga, zaproponowała - w trosce o nowe powołania do życia konsekrowanego - udział sióstr w rekolekcjach wielkopostnych dla młodzieży szkół średnich. Siostry z naszej Diecezji podjęły tę inicjatywę. Forma i zakres wystąpienia zależały od możliwości i pomysłowości danej "ekipy" powołaniowej, którą tworzyły siostry z dwu lub trzech Zgromadzeń oraz od aprobaty duszpasterzy i rekolekcjonistów. Raz było to wystąpienie z prelekcją i programem modlitewno-muzycznym, innym razem jednodniowy dzień skupienia dla młodzieży w ramach ich rekolekcji, albo też konferencja, wspólna modlitwa i krąg dyskusyjny na temat powszechnego powołania do świętości. Były też takie miejsca, gdzie poproszono siostry o cyklem katechez powołaniowych w szkole i te też już się odbyły. Niektóre zespoły otrzymały zaproszenie do parafii na specjalny dzień powołaniowy. Ogólne odczucia sióstr i oceny tych działań są pozytywne. Siostry są zdania, że taka praca na rzecz powołań w Diecezji jest bardzo potrzebna i ma sens kontynuowanie tego dzieła w przyszłości8.
Ważnym wydarzeniem w tegorocznym kalendarium spotkań formacyjnych sióstr zakonnych były spotkania modlitewne pod przewodnictwem Biskupa Sandomierskiego. Biskup jest ojcem i pasterzem całego Kościoła partykularnego. To on rozpoznaje poszczególne charyzmaty, chroni ich specyfikę, dba o ich rozwój i współdziałanie. W duchu pasterskiej miłości przyjmuje charyzmat życia konsekrowanego jako łaskę, która przeznaczona jest nie tylko dla danego instytutu, ale przynosi korzyść całemu Kościołowi. Biskup stara się wspierać i wspomagać osoby konsekrowane, aby trwając w komunii z Kościołem i dochowując wierności charyzmatowi założycielskiemu otwierały się na perspektywy duchowe i duszpasterskie odpowiadające potrzebom naszych czasów. Ze swej strony osoby konsekrowane winny wielkodusznie służyć swoją współpracą Kościołowi partykularnemu, na miarę własnych sił i zgodnie ze swym charyzmatem, działając w pełnej komunii z Biskupem na polu ewangelizacji i katechezy oraz życia parafialnego9. Jednym z zewnętrznych wyrazów jedności osób konsekrowanych ze swoim biskupem jest wspólna modlitwa10. Biskup Sandomierski od początku swojej pasterskiej posługi okazuje wiele troski i ojcowskiego zainteresowania Instytutom Życia Konsekrowanego i ich apostolskiej obecności w życiu Kościoła Sandomierskiego, a tegoroczne spotkania diecezjalne Sióstr zaszczycił dwukrotnie swoją obecnością.
Pierwsze z nich miało miejsce w Dzień Życia Konsekrowanego ( Święto Ofiarowania Pańskiego ), w dniu 2 lutego, w bazylice katedralnej w Sandomierzu, o godz. 15.00. W uroczystości tej wzięli udział zakonnicy i siostry zakonne reprezentujący wspólnoty życia konsekrowanego z terenu całej naszej Diecezji. We Mszy Świętej uczestniczyło liczne grono kapłanów, wspólnota Wyższego Seminarium Duchownego i wierni świeccy. Spotkanie rozpoczęło się prelekcją o formach życia konsekrowanego w Diecezji Sandomierskiej. Głównym i najważniejszym wydarzeniem była koncelebrowana Msza Święta pod przewodnictwem Biskupa Diecezjalnego, który w homilii podkreślił wartość życia konsekrowanego, jego owoce w życiu Kościoła Sandomierskiego oraz zachęcił młodych do ochotnego odpowiadania na dar Bożego powołania. Nie zabrakło też słów szczerej wdzięczności za modlitwy, ofiary i wyrzeczenia oraz pracę apostolską osób zakonnych w Kościele Sandomierskim. Po Ewangelii osoby konsekrowane, wobec Biskupa i całego Zgromadzenia Liturgicznego, odnowiły swoje przyrzeczenia i śluby. Na zakończenie Mszy świętej, przedstawicielka w imieniu wszystkich osób konsekrowanych, podziękowała Księdzu Biskupowi za tę podniosłą uroczystość, a Dyrektor Wydziału Kurii Diecezjalnej ds. Instytutów Życia Konsekrowanego, Ks. dr Leon Siwecki, podziękował osobom konsekrowanym, za ich ciche rozdawanie miłości, serdeczną obecność wśród ludzi, za pełną ofiary i wyrzeczenia pracę apostolską, za nieustanne trwanie na modlitwie. Po otrzymaniu pasterskiego błogosławieństwa i skończonej Mszy Świętej uczestnicy Zgromadzenia Liturgicznego udali się do Domu Katolickiego na wspólną agapę. To spotkanie, w Dzień Życia Konsekrowanego, jest zawsze swego rodzaju "walnym zgromadzeniem" wszystkich osób konsekrowanych z Diecezji.
Drugie spotkanie sióstr z udziałem Księdza Biskupa Ordynariusza miało miejsce w trzecią sobotę maja. Rozpoczęło się uroczystą Mszą Świętą, której Ksiądz Biskup przewodniczył i wygłosił homilię. Ksiądz Biskup w słowie skierowanym do Sióstr wyraził radość z możliwości tego spotkania, podziękował Siostrom za obecność na tym spotkaniu oraz udział w comiesięcznych zjazdach w ciągu całego roku. W słowie Pasterza nie zabrakło też serdecznych wyrazów wdzięczności za obecność sióstr w życiu i działalności Kościoła Sandomierskiego oraz życzeń owocnego realizowania poszczególnych charyzmatów. W homilii Ksiądz Biskup zwrócił uwagę na nieustanną asystencję Ducha Świętego i Jego działanie w życiu osób powołanych do głoszenia Ewangelii. Ksiądz Biskup podkreślił też wspólnotowy charakter misji apostolskiej realizowanej przez osoby zakonne, zgodnie z własnym charyzmatem każdego instytutu i podkreślając wartość wspólnoty zakonnej, zachęcił siostry do radowania się darem życia wspólnotowego.
To majowe spotkanie Sióstr z Biskupem Sandomierskim miało miejsce w wigilię Imienin Jego Ekscelencji. Dostojnego Solenizanta Siostry polecały Bogu w swoich modlitwach, w takiej też intencji Ksiądz Dyrektor, Ks. Leon Siwecki, sprawował Mszę Świętą. Delegatka Sióstr, s. Stefania Jaworska, Józefitka z Radnej Góry, w imieniu wszystkich, złożyła Księdzu Biskupowi życzenia imieninowe. Siostra Stefania przywołując obchody Roku Różańca i peregrynację Matki Bożej w znaku Figury Fatimskiej podziękowała Księdzu Biskupowi za ubogacenie duchowe Diecezji poprzez te właśnie działania duszpasterskie oraz za ojcowską troskę o życie konsekrowane w Diecezji i w całej Polsce. Siostra podkreśliła, że Ksiądz Biskup przyjmując przewodniczenie "zakonnym" Komisjom Konferencji Episkopatu Polski złożył na swoje barki dodatkowy trud duszpasterski. Po zakończonej Liturgii Mszy Świętej miała miejsce wspólna agapa, w której uczestniczył także Ksiądz Biskup.
To spotkanie Sióstr było wieńczącym roczny cykl spotkań formacyjnych, które odbywają się systematycznie, od września do maja, w III sobotę każdego miesiąca. Inauguracja spotkań w nowym roku pastoralnym będzie miała miejsce 18 września 2004 roku, w Święto Św. Stanisława Kostki.
P r z y p i s y :
1. Posynodalna Adhortacja Apostolska Ojca Świętego Jana Pawła II "Vita consecrata" (dalej Vc), nr 65.
2. Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 659 - 661; Vc, nr 69.
3. Vc, nr 48.
4. Vc, nr 52.
5. Vc, nr 52.
6. Drugi Synod Diecezji Sandomierskiej, Sandomierz 1999, art. 632.
7. "Pastoralnym" - jest to określenie Księdza Dyrektora Wydziału Kurii ds. Instytutów Życia Konsekrowanego, Ks. dra Leona Siweckiego.
8. Krótkie relacje pisemne z udziału sióstr w rekolekcjach wielkopostynych 2004 roku, Akta Wydziału Kurii ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego.
9. Vc, nr 49.
10. "Diecezja z wdzięcznością przyjmuje dar życia zakonnego i troszczy się o jego duchowy i ilościowy rozwój. Zewnętrznym znakiem jedności Diecezji ze wspólnotami zakonnymi jest wspólna modlitwa osób konsekrowanych pod przewodnictwem Biskupa Diecezji w uroczystość Ofiarowania Pańskiego". Drugi Synod Diecezji Sandomierskiej, dz. cyt. art. 625.
Nadesłane artykuły opublikowane w serwisie internetowym są własnością autorów.
Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.